9 Health

จุลินทรีย์มีชีวิต เพื่อสิ่งมีชีวิตที่เรียกว่า "ลำไส้" ลำไส้ดีอะไรก็ดี ? ประโยคนี้ไม่ไกลเกินจริง เพราะลำไส้ของคนเรา ทำหน้าที่ย่อยอาหาร ดูดซึมสารอาหาร และเป็นบ่อพักกากอาหาร ก่อนส่งต่อไปยังทวารเพื่อขับถ่ายของเสียออกจากร่างกาย ถ้าระบบขับถ่ายผิดปกติ มีเศษอาหารตกค้างที่ลำไส้มากเกินไป ย่อมส่งผลกระทบต่ออวัยวะต่าง ๆ เช่น ผิวพรรณดูไม่สดใส, อารมณ์แปรปรวนง่าย, ท้องผูก ท้องเสีย, มีลมในกระเพาะ ดูแลลำไส้ ดูแลอย่างไรดี ? โดยปกติ ลำไส้เป็นอวัยวะที่มีความยาวประมาณ 1.5 เมตร เปรียบเป็นเหมือน "สมองที่2" ของร่างกายที่สำคัญไม่แพ้อวัยวะอื่น ๆ แบ่งออกเป็นลำไส้เล็กและลำไส้ใหญ่ ที่ช่วยกันทำหน้าที่ย่อยอาหารประเภทคาร์โบไฮเดรต โปรตีน ไขมัน รวมถึงกรองสารอาหาร ดูดซึมสารอาหาร ขับของเสียออกจากร่างกาย เราจึงสั่งเกตได้ง่าย ๆ ว่าถ้าลำไส้ทำงานปกติ เราจะขับถ่ายเป็นปกติ คือไม่ถ่ายเหลว ขับถ่ายสะดวก อุจจาระไม่เป็นก้อนแข็ง ซึ่งเราสามารถดูแลลำไส้ได้ด้วยตัวเองง่าย ๆ เพื่อสุขภาพลำไส้ที่ดี ได้แก่ ออกกำลังกายสม่ำเสมอ เพื่อให้ลำไส้ได้เคลื่อนไหว ขับถ่ายเป็นเวลา ลดอาการท้องผูก [...]

      ในปัจจุบันชีวิตเต็มไปด้วยความเร่งรีบจนแทบไม่มีเวลาดูแลตัวเองอย่างเต็มที่ ทำให้หลายคนกังวลว่าร่างกายอาจจะได้รับวิตามินไม่เพียงพอ ท่ามกลางกระแสสื่อโฆษณาจึงมีการนำเสนอวิตามินในรูปแบบต่างๆ มากมาย  ส่งผลให้คนจำนวนไม่น้อยตัดสินใจซื้อวิตามิน มารับประทาน แต่อันที่จริงแล้วเรารู้จักวิตามินแต่ละชนิดมากน้อยเพียงไร และวิตามินแต่ละชนิด มีประโยชน์อย่างไร จำเป็นต่อร่างกายเราหรือไม่ “วิตามิน” คืออะไร ?                 คือสารอินทรีย์ที่มีความจำเป็นต่อร่างกายของเราทุกคน  โดยเป็นตัวช่วยในการทำให้ระบบต่างๆ ภายในร่างกายเกิดความสมดุลขึ้น และช่วยเสริมสร้างการเจริญเติบโตของร่างกาย พร้อมกับเสริมสร้างสุขภาพที่ดีภายในร่างกาย แต่รู้หรือไม่ว่าร่างกายของเราไม่สามารถผลิตหรือสังเคราะห์วิตามินขึ้นได้เอง จึงจำเป็นต้องได้รับวิตามินจากอาหารที่เรารับประทานเข้าไปในแต่ละมื้อ หรือการได้รับจากผลิตภัณฑ์เสริมวิตามินในรูปแบบต่างๆ เพื่อทดแทนวิตามินที่ร่างกายเราขาดไป แล้ววิตามินหลักๆ  มีกี่ประเภท? วิตามินมีมากมายหลากหลายประเภท แต่โดยหลัก ๆ แล้ว วิตามินจะแบ่งออกเป็น  2  ประเภท คือ ประเภทที่ 1  วิตามินกลุ่มที่ละลายในน้ำ 1. วิตามินซี– มีคุณสมบัติช่วยเสริมสร้างเนื้อเยื่อต่างๆ รักษาบาดแผล สร้างภูมิคุ้มกันโรค ช่วยในการดูดซึมธาตุเหล็ก การได้รับวิตามินซีในปริมาณที่เหมาะสม ก็จะช่วยให้ผิวพรรณสดใส ไม่หมองคล้ำ รวมทั้งยังช่วยป้องกันโรคเลือดออกตามไรฟันได้อีกด้วย โดยวิตามินชนิดนี้พบมากในผักและผลไม้สด เช่น ฝรั่ง มะเขือเทศ และส้ม [...]

ปวดหลังเรื้อรัง รับมืออย่างไร ? จากสถิติพบว่าร้อยละ 15-45 ของวัยกลางคนไปจนถึงผู้สูงอายุ มีอาการปวดหลัง ร้อยละ5 มีอาการปวดมากจนต้องไปโรงพยาบาล มีถึงร้อยละ 10 ที่อาการปวดรบกวนชีวิตและการทำงาน และร้อยละ 20 ที่อาการปวดเป็นติดต่อกันมากกว่า 1 ปี มาเข้าใจอาการปวดหลังซึ่งเชื่อว่าหลายคนเคยเป็น 1. ปวดหลังตึงบริเวณกล้ามเนื้อ โดยเฉพาะ “ปวดหลังส่วนล่าง” ใต้แนวชายโครงลงไปถึงสะโพก 2. มีอาการขัดหรือปวดเวลาขยับ รู้สึกไม่สบายตัว บางครั้งอาจมีการปวดร้าวลงไปถึงขาแต่อาการเป็นมากกว่า 12 สัปดาห์หรือ 3 เดือน โดยนับจากวันที่ปวดครั้งแรก หรือวันที่เกิดอุบัติเหตุ รวมระยะเวลาที่อาการดีขึ้นมาแล้ว รู้จัก 4 สาเหตุหลัก ของอาการปวดหลังเรื้อรังมีอะไรบ้าง ? 1. ข้อต่อกระดูกสันหลังเสื่อม ถ้าจะให้เข้าใจง่ายๆ ก็คล้ายกับยางรถยนต์ที่ใช้งานไปนานๆ ก็มีการสึกและบางลง พอมีการสึกและบางลงแบบต่อเนื่อง พอถึงจุดหนึ่งก็เริ่มเสื่อม กระดูกสันหลังก็คล้ายกัน เนื่องจากประกอบไปด้วยกระดูกสันหลังหลายๆ ชิ้นประกอบกันด้วยข้อต่อ ซึ่งข้อต่อนั้นสามารถขยับได้ เพราะมีกระดูกอ่อนเป็นโครงสร้างคอยรับน้ำหนักและเคลื่อนไหวคล้ายกับข้อเข่า โดยกระดูกอ่อนมีคุณสมบัติที่ลื่นและลดแรงเสียดทานไปด้วยพร้อมๆ กัน ทำให้เกิดการสึกบางลงได้ [...]

      มะเร็งตับภัยเงียบใกล้ตัว อาการไม่ชัดเจน รู้ตัวเมื่อสาย ระยะสุดท้าย ลุกลามจนไม่อาจรักษาให้หายขาดได้ มักพบในคนอายุ 30-70 ปี พบมากสุดเป็นอันดับ 1 ในผู้ชายและพบมากกว่าผู้หญิงประมาณ 2-3 เท่า ในระยะแรกมักไม่แสดงอาการ มะเร็งตับเกิดจากสาเหตุอะไร ? มะเร็งตับแบ่งการเกิดได้เป็น 2 ทางใหญ่ๆ ดังนี้ 1. เกิดกับตับโดยตรง เกิดจากปัจจัยเสี่ยงสำคัญ เช่น ผู้ป่วยเคยเป็นโรคไวรัสตับอักเสบชนิดบี เป็นพยาธิใบไม้ในตับ หรือเคยได้รับสารเคมีต่างๆ ยาฆ่าแมลง หรือแม้กระทั่งการได้รับสารพิษที่เกิดจากเชื้อรา สารเคมีที่เกิดจากอาหารหมักดอง การดื่มเครื่องดื่มแอลกอฮอล์ รับประทานผักและผลไม้น้อย ทำงานหนักพักผ่อนน้อย กลั้นอุจจาระอยู่เสมอ 2. ลุกลามมาจากมะเร็งในอวัยวะอื่นมายังตับ เกิดจากการแพร่กระจายมาจากโรคมะเร็งชนิดอื่น เช่น โรคมะเร็งปอด โรคมะเร็งเต้านม มะเร็งตับกับอาการที่พบบ่อยคือ ? - ระยะแรก มักไม่แสดงอาการใด ๆ - เบื่ออาหาร น้ำหนักลดโดยไม่ทราบสาเหตุ - อ่อนเพลีย [...]

        สถานการณ์ของโรคมะเร็งในภาพรวมของประเทศไทย จากสถิติพบว่าโรคมะเร็งเป็นสาเหตุการเสียชีวิตอันดับ 1 คิดเป็นร้อยละ 16 ของเหตุการเสียชีวิตทั้งหมด ซึ่งมีผู้เสียชีวิตจากโรคมะเร็งเฉลี่ย 8 รายต่อชั่วโมง ในปี พ.ศ. 2561 และพบว่ามีจำนวนผู้ป่วยรายใหม่ โดยประมาณอยู่ที่ 170,495 ราย และเสียชีวิตจากโรคมะเร็งประมาณ 114,199 ราย โรคมะเร็งปอดติด 1 ใน 5 โรคมะเร็งที่ทำให้เสียชีวิตมากที่สุด 1. มะเร็งตับและท่อน้ำดี 2. มะเร็งปอด 3. มะเร็งถุงน้ำดี 4. มะเร็งเต้านม 5. มะเร็งลำไส้ใหญ่ โรคมะเร็งปอดแบ่งเป็นกี่ชนิด ? 1. มะเร็งปอดชนิดเซลล์เล็ก พบได้ประมาณ 10-15% เซลล์จะเจริญเติบโตและแพร่กระจายได้รวดเร็วกว่ามะเร็งปอดชนิดที่ไม่ใช่เซลล์เล็ก ทำให้ผู้ป่วยเสียชีวิตได้อย่างรวดเร็ว การรักษาจะไม่ใช้วิธีการผ่าตัด ส่วนมากรักษาด้วยการใช้ยาหรือฉายรังสี 2. มะเร็งปอดชนิดไม่ใช่เซลล์เล็ก พบได้บ่อยกว่ามะเร็งปอดชนิดเซลล์เล็กประมาณ 85-95% แต่แพร่กระจายได้ช้ากว่าและสามารถรักษาให้หายได้โดยการผ่าตัดหากพบตั้งแต่เนิ่นๆ โรคมะเร็งปอดมีกี่ระยะ [...]

      ข้อเข่าเป็นข้อที่ใหญ่ที่สุดในร่างกาย มีหน้าที่รับน้ำหนักและช่วยให้ร่างกายเคลื่อนไหวเข่าได้ดี หากข้อเข่ามีปัญหาหรือมีอาการปวดขึ้นมาจะทำให้เคลื่อนไหวลำบาก โดยเฉพาะอาการปวดจากโรคข้อเข่าเสื่อมหากปล่อยทิ้งไว้ไม่รีบรักษาก็อาจเดินไม่ได้และยังส่งผลกระทบต่อคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยอีกด้วย เช็กสัญญานเริ่มต้นโรคข้อเข่าเสื่อม!      1. เวลาขยับข้อเข่าขึ้นลงจะขยับได้ไม่สุด เนื่องจากปวดข้อ      2. เวลาขึ้นหรือลงบันได หรืองอเข่ามีเสียงกุบกับ      3. กินยาแก้ปวดข้อเกิน 3 เดือน แต่อาการไม่ดีขึ้น ใครมีความเสี่ยงเป็นโรคข้อเข่าเสื่อมบ้าง ? 1. คนที่อายุมาก และในผู้สูงอายุจะมีโอกาสเป็นมากกว่า เนื่องจากใช้งานข้อเข่าเป็นเวลานาน 2. เพศหญิงเป็นโรคเข่าเสื่อมมากกว่าเพศชาย 2 เท่า 3. ผู้ที่มีที่มีประวัติครอบครัวข้อและกระดูกอ่อนผิวข้ออ่อนแอ 4. ผู้ที่มีน้ำหนักตัวมาก มีโอกาสข้อเข่าเสื่อมได้มากกว่า 5. ผู้ที่นั่งยองๆ นั่งคุกเข่า นั่งขัดสมาธิ หรือนั่งพับเพียบนานๆ 6. ผู้ที่เล่นกีฬาที่มีการปะทะ เพราะการปะทะมักเกิดบริเวณหัวเข่า เป็นเหตุให้ข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้น 7. ผู้ที่ประสบอุบัติเหตุมีการกระแทกที่ข้อเข่า หรือกระดูกข้อเข่าแตก เอ็นฉีก ทำให้เกิดข้อเข่าเสื่อมเร็วขึ้น [...]

ว่าด้วยเรื่องของ “ลำไส้” ลำไส้ของมนุษย์มีเซลล์ประสาทอยู่หลายล้านเซลล์ ซึ่งมีเยอะกว่าไขสันหลังและยังทำงานได้อย่างอิสระ ไม่จำเป็นต้องรอรับคำสั่งจากระบบประสาทส่วนกลางในสมอง จึงได้รับฉายาว่า “สมองที่ 2 ของมนุษย์” ระบบย่อยอาหารไม่ได้มีหน้าที่แค่ย่อยอาหารเท่านั้น เพราะในลำไส้มีจำนวนจุลินทรีย์ที่อาศัยอยู่กว่า 100,000,000 ล้านตัว อาจส่งผลกระทบต่อสุขภาพของเราได้ ซึ่งดร. เมแกน รอสซี นักโภชนาการ ปริญญาเอกสาขาสุขภาพลำไส้ และเป็นผู้เขียนหนังสือ The Gut Health Doctor ได้ทำการค้นคว้าวิจัยว่า สุขภาพลำไส้ที่ดีของเรา มีส่วนทำให้ระบบภูมิคุ้มกันดีขึ้น และแก้ปัญหาสุขภาพจิตได้ และได้ค้นพบ 7 เรื่องน่าทึ่งเกี่ยวกับลำไส้ของคนเราดังนี้ 1. ระบบย่อยหารเป็นระบบประสาทอัตโนมัติ “ทำงานได้ด้วยตัวเอง และตัดสินใจเองได้โดยอัตโนมัติ” โดยไม่ต้องรอให้สมองสั่งการก่อนว่าจะทำอะไร ซึ่งการทำงานที่เป็นอิสระของลำไส้นี้ เรียกว่า ระบบประสาทลำไส้ (Enteric nervous system หรือ ENS) 2. 70% ของเซลล์ภูมิคุ้มกันอาศัยอยู่ในลำไส้ จึงไม่ต้องสงสัยเลยว่าทำไมสุขภาพลำไส้จึงสำคัญในการกระตุ้นระบบภูมิคุ้มกันของร่างกาย เพื่อต่อสู่กับโรคต่างๆ ดังนั้น การมีปัญหาของกระเพาะลำไส้จึงทำให้มีโอกาสที่จะเป็นโรคต่างๆ ง่ายขึ้นด้วย เช่น ไข้หวัด [...]

ฝุ่นในปัจจุบัน คนส่วนใหญ่ใช้ชีวิตเร่งรีบ แข่งกับเวลา จนลืมนึกถึงความสำคัญของการพักผ่อนให้เพียงพอซึ่งก็ คือการนอนหลับ  จึงทำให้เกิดโรคต่าง ๆ ตามมาเพราะการนอนหลับที่ไม่เพียงพอส่งผลให้ภูมิคุ้มกันของร่างกายลดลง นอกจากนั้นยังมีผลด้านอารมณ์ สมาธิ ผิวพรรณและทำให้แก่ก่อนวัยอีกด้วย การนอนสำคัญอย่างไร ?             การนอนเป็นกลไกธรรมชาติที่ติดตัวมาตั้งแต่กำเนิด ที่มีความซับซ้อนและความสำคัญอย่างมาก เพราะไม่เพียงแต่เป็นกลไกการปิดและเปิดเครื่องของร่างกาย แต่ร่างกายยังใช้ช่วงเวลานี้ในการส่งเสริมการเจริญเติบโตในวัยเด็ก และซ่อมแซมส่วนที่สึกหรอในวัยผู้ใหญ่อีกด้วย             นอกจากปริมาณชั่วโมงการนอนที่เพียงพอแล้ว คุณภาพของการนอนนั้นก็มีส่วนสำคัญ เนื่องจากมีผลกับระดับฮอร์โมน 2 ชนิด คือ เมลาโทนินและโกรทฮอร์โมน ซึ่งเป็นฮอร์โมนที่จะถูกผลิตขึ้นในช่วงเวลากลางคืน ฮอร์โมนเมลาโทนินจะถูกกระตุ้นให้หลั่งเมื่ออยู่ในที่มืดและถูกยับยั้งเมื่อมีแสงสว่าง โดยระดับปริมาณของเมลาโทนินและโกรทฮอร์โมนจะสอดคล้องกัน  คือถ้ามีเมลาโทนินมาก โกรทฮอร์โมนก็จะมากตาม ฮอร์โมนทั้ง 2 ชนิดมีความสำคัญ ดังนี้ 1.เมลาโทนิน (melatonin) เป็นฮอร์โมนการนอนเพราะช่วยให้เรานอนหลับ โดยระดับเมลาโทนินในร่างกายนั้นจะสูงขึ้นเรื่อยๆ ตั้งแต่ช่วงเย็น สูงสุดตอนกลางคืนและลดลงตอนเช้า โดยร่างกายจะใช้กรดอะมิโนจำเป็นในร่างกายชื่อว่า ทริปโตแฟน (tryptophan) ร่วมกับวิตามินบี 3 วิตามินบี 6 [...]

ฝุ่น PM 2.5 คือ ฝุ่นขนาดเล็กไม่เกิน 2.5 ไมครอน หรือ PM 2.5 หรือเล็กกว่า 1 ใน 25 ส่วนของเส้นผ่าศูนย์กลางของเส้นผมมนุษย์ เรียกง่ายๆ โดยทั่วไปว่า ฝุ่นละเอียด ฝุ่นมีลักษณะที่ขรุขระคล้ายสำลี มีขนาดเล็กจนสามารถเล็ดลอดขนจมูกเข้าสู่ร่างกายได้ และมีขนาดเพียงครึ่งหนึ่งของขนาดเม็ดเลือด (5 ไมครอน) ดังนั้นจึงสามารถเข้าสู่เส้นเลือดฝอยและกระจายไปตามอวัยวะได้ ฝุ่น PM 2.5 มาจากไหนบ้าง? การจราจร โรงงานอุตสาหกรรม การเผาไหม้ขยะสารที่มีคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ - โรงงานอุตสาหกรรม - การเผาไหม้ขยะที่มีสารคาร์บอนเป็นองค์ประกอบ - การก่อสร้าง - การจราจร - ควันบุหรี่ ฝุ่น PM 2.5 มีผลร้ายต่อร่างกายต่อที่ 1 1. แสบตา ตาแดง 2. ผิวหนังอักเสบ ผื่นภูมิแพ้ผิวหนัง 3. สมองมีพัฒนาการช้า [...]

ชีวิตอยู่กับความเสี่ยง หมดทางหลีกเลี่ยง สารพิษรอบตัว พบสารพิษตกค้างปนเปื้อนจำนวนมากในอาหารที่วางจำหน่ายทั่วไปทั้งตามห้างสรรพสินค้าและตลาดสด โดยเฉพาะในผักและผลไม้มีสารเคมีทางการเกษตรตกค้างมากกว่า 60% ข่าวร้ายปลายปี 2563 ไทยแพน หรือเครือข่ายเตือนภัยสารเคมีกำจัดศัตรูพืช สุ่มตรวจผักผลไม้ทั้งหมด 509 ตัวอย่าง จากทั่วประเทศ ตรวจพบผักผลไม้ มีสารพิษตกค้างเกินมาตรฐาน 58.7% ตัวอย่างผลไม้ยอดฮิต เช่น องุ่นนำเข้า พุทราจีน พริก ขึ้นฉ่าย คะน้า มะเขือเทศเล็ก เจอสารพิษตกค้างเกินมาตรฐาน 100 %  โดยส่งตัวอย่างทั้งหมดไปตรวจที่ห้องปฏิบัติการในประเทศสหราชอาณาจักร ซึ่งสามารถตรวจวัดผลได้ครอบคลุมสารเคมีกำจัดแมลงและเชื้อรา (ไม่รวมสารเคมีกำจัดวัชพืช) กว่า 500 ชนิด  และได้รับรองมาตรฐานระหว่างประเทศ (ISO17025) ตัวเลขนี้น่าตกใจมากเพราะสารพิษ ปนเปื้อน ตกค้างเหล่านี้ เป็นต้นเหตุตายผ่อนส่งโดยไม่รู้ตัว  ซึ่งสารพิษปนเปื้อนที่อยู่ในอาหาร ผัก และผลไม้ ที่อยู่กับคนไทยเรามานานมีอยู่ ดังนี้ ยาฆ่าแมลง การบริโภคผักและผลไม้ เพื่อหวังได้สุขภาพดี แต่ในความเป็นจริงเราอาจได้สารพิษปนเปื้อนจากยาฆ่าแมลงมาแทนก็ได้ เพราะจากการสุ่มตรวจของหน่วยงานกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ก็พบยาฆ่าแมลงสูงเป็นอันดับ 1 ในผักและผลไม้ อาทิ ส้ม [...]